Contents
Hầm bí mật chứa vũ khí ở Sài Gòn không nằm trong rừng hay núi, mà nằm dưới nền phòng khách của những căn nhà phố. Nếu đặt chân đến đất Sài Gòn hoa lệ, hãy thử một lần đến với căn hầm nơi đây xem một buổi, bạn sẽ hiểu thêm về một Sài Gòn mà sách hướng dẫn du lịch chưa từng nhắc đến.
Căn nhà số 183/4 đường 3/2, phường Hòa Hưng, nhìn ngoài chẳng có gì đặc biệt. Chủ nhà làm nghề sửa giày, một nghề bình thường đến mức chẳng ai để ý. Nhưng ngay dưới nền phòng khách là một căn hầm dài 2,2 m, rộng 1,8 m, sâu 1,7 m, có cả lỗ thông hơi để giữ vũ khí được lâu.
Từ tháng 7/1965, những chuyến hàng bí mật đều đặn đưa vũ khí về đây. Hàng chục nghìn viên đạn nằm yên dưới sàn nhà suốt gần mười năm, qua bao lần lùng sục mà không bị phát hiện, cho đến chiến dịch Hồ Chí Minh tháng 4/1975. Năm 1998, nơi này được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Bây giờ bạn vào xem miễn phí, và còn thấy chiếc xe máy liên lạc cùng chiếc radio của các chiến sĩ năm xưa.
Điều khiến căn hầm trở nên khác biết so với những căn hầm khác nằm ở sự bình thường của nó. Không có cổng lớn hay tường cao, chỉ một gia đình sống bên trên và một bí mật nằm bên dưới.
Địa chỉ thứ hai là nhà số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu, nơi từng chứa gần 2 tấn vũ khí cho trận đánh Dinh Độc Lập trong Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968. Đây cũng là di tích cấp quốc gia.
Người làm nên căn hầm là ông Trần Văn Lai, thường gọi là Năm Lai, thuộc lực lượng Biệt động Sài Gòn. Ngoài đời, ông là một nhà thầu khoán có công việc gắn với Dinh Độc Lập. Ông lấy cớ sửa nhà, cần đào hầm vệ sinh và hệ thống thoát nước, để nhờ những người thợ đáng tin cậy làm căn hầm giấu vũ khí. Nắp hầm được ngụy trang bằng những viên gạch bông, hòa lẫn với nền nhà đến mức người lạ bước qua cũng không nhận ra.
Vũ khí được đưa vào bằng cách giấu trong những miếng cao su, rồi người nhận mang về cất xuống hầm. Đêm đến, các chiến sĩ ngồi dưới lòng đất lắp ráp vũ khí, còn phía trên chiếc radio được mở đến khuya để át đi mọi tiếng động.
Muốn tấn công đồng loạt vào những mục tiêu trọng điểm của Sài Gòn năm 1968, lực lượng Biệt động phải đưa vũ khí vào sát mục tiêu từ trước. Vì vậy họ âm thầm xây hàng chục hầm bí mật ngay trong vùng đối phương kiểm soát. Mỗi căn hầm là một mắt xích, chỉ cần một người lơ là là cả mạng lưới có thể bị lộ.
Ngoài hai căn hầm trên, ông Năm Lai còn dùng nhiều căn nhà khác làm hầm nuôi giấu cán bộ và hộp thư bí mật. Một trong số đó là nhà 113A Đặng Dung ở khu Tân Định, nay được phục dựng thành di tích với nhiều hiện vật trưng bày.
Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về gốc nhìn lịch sử ngay chốn thành thị, hãy thử một lần ghé qua 18 điểm di tích, gồm quán phở Bình (sở chỉ huy tiền phương phân khu 4 trong chiến dịch Mậu Thân), quán cà phê Đỗ Phủ – cơm tấm Đại Hàn ở quận 1, và địa chỉ 145 Trần Quang Khải nơi từng làm nội thất cho Dinh Độc Lập. Bạn vừa nghe chuyện cũ vừa ngồi đúng chỗ ngày xưa.
Hầm bí mật chứa vũ khí ở Sài Gòn nhỏ đến mức bạn có thể đi ngang mà không để ý. Ghé một lần, lần sau đi qua những căn nhà phố cũ, bạn sẽ tự hỏi dưới nền nhà ấy còn giấu gì nữa.
https://dichthuatsaigon.net/chung-cu-hao-sy-phuong-100-nam-tuoi.html/